ملا محمد مومن كرمانى
106
صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )
خاندانقلى بيگ بسيارند . كسى از آنها معروف و معتنابه نيست . . . » . « 1 » مدرسه كاظميّه منسوب به محمد كاظم بيگ است كه به قول وزيرى ، در سفر هند ، در ركاب نادرشاه بوده است . آن طورى كه مرحوم بهرام خان مجدزاده نوشته ، وقفنامهء كاظميهء در سال 1144 ه / 1731 م . تنظيم شده و 112 سال هم وقف بوده ، تا در سال 1256 ه / 1840 م . نه نفر از فرزندان محمد خان [ پسر حسنعلى بيگ ] به مرحوم حاج محمد باقر رشتى كه در آن موقع مرجعيّت كامل در اصفهان داشته - مراجعه ، با كمك محرّر آن مرحوم ، حكم بر بطلان و تقسيم وقف مىگيرند - كه گويا زمين كاروانسراى وكيل فعلى هم رقبهاى از همين موقوفه بوده است - بعدها قسمتى از آن املاك مجدّدا احياء شده . وقفنامهء حسنى در سال 1129 ه / 1717 م . نوشته شده و چنانكه مقدمهء وقفنامه حاكى است ، مدرسه فعلى را كه به نام خاندانقلى بيگ معروف است ابتدا شخصى به نام شاهمراد سرّاج بنا گذارده ، و چون ساختمان آن مقارن با حملهء افاغنه به كرمان بود « 2 » و بانى مذكور در جنگ با افاغنه كشته شده و مدرسه نيمهتمام مىماند ، خاندانقلى بيگ اقدام به اتمام ساختمان براى مصرف آن وقف مىنمايد . « 3 »
--> ( 1 ) - تاريخ وزيرى ، چاپ سوم ، ص 671 . ( 2 ) - مقدمهء سفرنامهء كلات ، ص « ح » . ( 3 ) - تاريخ وزيرى ، چاپ سوم ، ص 671 ؛ آنطور كه بنده افواها شنيدهام مدرسهاى قبلا در اين محل وجود داشته و متولى آن موسوم به حاجى عباد اللّه توسط افغانها كشته شده و در همانجا افتاده ، خاندانقلى بيگ جسد را به خاك سپرده و مدرسه را تعمير كرده . و مدرسه از آن پس به نام خود او معروف شده ، و سالها بعد موقوفاتى نيز بر آن نهادهاند . گويا عبارت « العبد المحتاج إلى رحمة ربّه العلىّ ، خاندان قلى » در جائى نقر شده بوده است . در نسخهء خطى تاريخ كرمان كه در شوروى موجود است تاريخ بناى مدرسهء خاندانقلى بيگ به سال 1145 ه / 1748 م . ضبط شده . اين گويا نسخهاى ديگر از تاريخ وزيرى با ملحقات و اضافات آن است . -